മെറ്റാവേഴ്സും ഡിജിറ്റൽഅമരത്വവും:Alതിയോളജി

മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ ഇതുവരേക്കും ദർശിക്കാത്ത രീതിയിലുള്ള ജ്ഞാനോത്പാദ,വിനിമയ വിപ്ലവത്തിനാണ് നമ്മുടെ കാലം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.അറിവിൻ്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണവും അതിവേഗം വളരുന്ന ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസും (AI) പരമ്പരാഗത ജ്ഞാനവിനിമയ സങ്കൽപ്പങ്ങളെയാകെ അടിമുടി അട്ടിമറിച്ചിരിക്കുന്നു.ഈ സന്ദർഭത്തിൽ ക്ലാസിക്കൽ ഇസ്ലാമിക ചിന്തയിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖ വിശ്വാസ-ജ്ഞാനശാസ്ത്ര ധാരയായ അശ്അരി മദ്ഹബ് ഇക്കാര്യത്തിൽ നിലക്കൊളളുന്ന ഇടവും അതിൻ്റെ സാങ്കേതിക നിർണ്ണയ തത്വങ്ങളും വിശകലനം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

ഉത്തരാധുനികതയുടെ ഉപോൽപ്പന്നമായ അവിശ്വസനീയമായവിവരാഘോഷങ്ങൾക്കും അൽഗോരിതങ്ങളുടെ അതിപ്രസരം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സത്യനിഷേധാത്മകതയ്ക്കും എതിരെ ഇലാഹീ വെളിപാട് (الوحي) പ്രാപഞ്ചിക പ്രതിഭാസങ്ങളിലെ അല്ലാഹുവിന്റെ ഇടമുറിയാത്ത ഇടപെടൽ,(Occasionalism),മനുഷ്യബുദ്ധിയുടെ പരിമിതി തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളിലധിഷ്‌ഠിതമായ അശ്അരീധാര, നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ബുദ്ധിയുടെ നിർമ്മിതികളെ കൃത്യമായി വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ

അശ്അരി ജ്ഞാനശാസ്ത്രം കേവലയുക്തിവാദത്തെയോ അല്ലെങ്കിൽ കേവല യാഥാസ്ഥിതികതയെയോ അല്ല പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്;മറിച്ച്, വെളിപാടും ബുദ്ധിയും തമ്മിലുള്ള കൃത്യമായ സന്തുലിതാവസ്ഥയാണത് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്.മനുഷ്യബുദ്ധിക്ക് (العقل) സ്വയം പര്യാപ്തതയില്ല. ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങളുടെയും ആത്യന്തിക സത്യങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ ബുദ്ധിക്ക് അതിന്റേതായ പരിമിതികളുണ്ട്.ഇമാം അശ്അരി(റ) യുടെ വീക്ഷണത്തിൽ ശരിയുംതെറ്റും എന്താണെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് ബുദ്ധിയല്ല,മറിച്ച് ദിവ്യവെളിപാടാണ്. വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട് പണ്ഡിതന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു:إن العقل لا يستقل بمعرفة الواجبات الشرعية إلا بالسمع (പ്രമാണ ശ്രവണത്തിലൂടെ അഥവാ വെളിപാടിലൂടെയല്ലാതെ ബുദ്ധിക്ക് മാത്രം നിയമപരമായ ബാധ്യതകൾ സ്വയം ഗ്രഹിക്കാൻ സാധ്യമല്ല.)

ബുദ്ധിയുടെ ഈ പരിമിതിയെ മറികടക്കാൻ ഹൂജ്ജത്തുൽ ഇസ്ലാം ഇമാം ഗസ്സാലി (റ) 'അൽ-മുസ്തസ്ഫാ'യിൽ സമർത്ഥിച്ചതുപോലെ- മനുഷ്യബുദ്ധിക്ക്  ദിവ്യപ്രകാശത്തിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. അക്കാര്യത്തിലുള്ള ഇമാം അവറുകളുടെ സുപ്രധാന നിരീക്ഷണം ഇവിടെ സ്മരണീയമാണ്:العقل كالبصر المقيد، ونور الوحي كالشمس، فلا يبصر البصر إلا بالشمس (ബുദ്ധി എന്നത് കാഴ്ചശക്തി പോലെയാണ്, വെളിപാടിന്റെ പ്രകാശം സൂര്യനെപ്പോലെയും. സൂര്യവെളിച്ചമില്ലാതെ കണ്ണ് കാണാത്തതുപോലെ വെളിപാടിന്റെ പ്രകാശമില്ലാതെ ബുദ്ധി പൂർണ്ണമാവില്ല.)

ഇതിനോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന അശ്അരീ വിശ്വാസശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മൗലികമായ സിദ്ധാന്തമാണ് 'കസ്‌ബ്' (الكسب ) അഥവാ ആർജ്ജന സിദ്ധാന്തം. പ്രകൃതിയിലെ എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും പ്രവൃത്തികളുടെയും സ്രഷ്ടാവ് അല്ലാഹുവാണ്.എന്നാൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്വതന്ത്രേച്ഛയോടെ ആ പ്രവൃത്തികളെ ഏറ്റെടുക്കുകയും സമ്പാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു(الافعال مخلوقة من الله والاكتساب لها من الانسان ) എന്നതാണാ സിദ്ധാന്തം. ഇമാം അശ്അരി (റ )തന്റെ 'കിതാബുൽ ലുമഅ്' പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു:الخلق لله تعالى، والكسب للعبد (സൃഷ്ടിപ്പ് അല്ലാഹുവിന്റേതാണ്, ആർജ്ജനം മനുഷ്യന്റേതുമാണ്.)മനുഷ്യബുദ്ധിയായാലും അവൻ നിർമ്മിച്ച യന്ത്രബുദ്ധിയായാലും അവയ്ക്ക് സ്വയമേവെ യുക്തിചിന്തനം നടത്താനോ പ്രശ്‌നനിർദ്ധാരണം ചെയ്യാനോ കഴിയില്ല എന്ന തത്വത്തെ അശ്അരീ വീക്ഷണത്തിലെ ഒക്കേഷണലിസം ( Occassionalism) ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

ഒക്കാഷണലിസം പ്രകാരം, പ്രകൃതി നിയമങ്ങൾ യാതൊന്നും സ്വയം നിലനിൽക്കുന്നവയല്ല, മറിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ നിരന്തരമായ സൃഷ്ടിക്രിയകളിലൂടെ നിലനിൽക്കുന്നവയാണ്. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഇമാം ഗസ്സാലി (റ ) 'തഹാഫുത്തുൽ ഫലാസിഫ'യിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്:إن الاقتران بين المعتاد في الوجود ليس ضرورياً بحكم العقل، بل هو بتقدير الله سبحانه وتعالى (ഭൗതിക കാര്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ബുദ്ധികൊണ്ട് മാത്രം അനിവാര്യമായ ഒന്നല്ല, മറിച്ച് അത് അല്ലാഹുവിന്റെ മുൻതീരുമാനപ്രകാരം സംഭവിക്കുന്നതാണ്.)ഇവിടെ, നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെയും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ അനിയന്ത്രിത്ര ഡാറ്റാനിർമ്മാണ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെയും മറ്റൊരു പ്രശ്‌നം കൂടി അനാവൃതമാവുന്നുണ്ട്.ഇൻഫർമേഷൻ പ്രളയമായി വരുന്നു,പക്ഷെ ആധികാരികതയും വിശ്വസ്തതയും ഒരുതുള്ളിയുമില്ല എന്നതാണ് സ്ഥിതി.ഉപയോക്താവിന് വേണ്ട തിയറി നിർമ്മിച്ച് കൊടുക്കുന്ന ദാസ്യമാണ് നിർമ്മിത/പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ട ബുദ്ധി ചെയ്യുന്നത്.

സത്യം എന്നാൽ സ്ഥായിയായ നിർണ്ണങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് നിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ലെന്നും വ്യക്തിഗതമായ യുക്തിക്കനുസൃതം മാറിമാറി വരുന്നതാണെന്നും മനസ്സിലാക്കുന്ന സമൂഹമാണ് യന്ത്രബുദ്ധിയെയും റോബോട്ടിക് വ്യവസായങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതെന്നത് കൂടിയുണ്ട്. സത്യവും ധാർമ്മികതയും ഓരോരുത്തരുടെയും താൽപ്പര്യത്തിനനുസരിച്ച് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്ന ആപേക്ഷിക വാദത്തെ അശ്അരീ ജ്ഞാനശാസ്ത്രം ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു.ഖുർആനും സുന്നത്തും അതിൻ്റെ വിശദീകരണങ്ങളുമാണ് സത്യത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാനമെന്ന തത്വം റിലേറ്റീവിസത്തെ (Postmodern Relativism) നിരാകരിക്കുന്നു.ഖുർആൻ മനുഷ്യൻ സൃഷ്ടിച്ചതല്ലെന്നും മറിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ അനശ്വരവും മാറ്റമില്ലാത്തതുമായ വചനമാണെന്നും ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. കൂടാതെ, പ്രവാചകന്മാരിലൂടെയും സത്യസന്ധരായ നിവേദകന്മാരിലൂടെയും കൈമാറിവന്ന അറിവുകളുടെ ആധികാരികതയെ 'അത്തഖ്ലീദു ബിസ്സാദിഖ്' എന്ന ആശയത്തിലൂടെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു. ഇന്റർനെറ്റും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളും വഴി വിവരങ്ങളുടെ ആധികാരികത നഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇക്കാലത്ത്, പ്രമാണബദ്ധമായ ഈ രീതി വലിയൊരു സുരക്ഷാകവചമായി വിശ്വാസികളെ വഴിതെറ്റാതെ കാക്കുന്നു.ഒപ്പം,യന്ത്രങ്ങളും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയും നിർമ്മിക്കുന്ന നിർമ്മിത പ്രവൃത്തികളുടെ ലോകത്തുനിന്ന് മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെയും മാറ്റമില്ലാത്ത ധാർമ്മിക മൂല്യങ്ങളെയും കൃത്യമായി വേർതിരിച്ചറിയാൻ ഈ ചിന്താധാര സഹായകമാവുന്നു.

Alയും തക്ലീഫും ( Accountability)

ഡിജിറ്റൽവൽക്കരണവും അൽഗോരിത ജ്ഞാനശാസ്ത്രവും മനുഷ്യന്റെ അറിവുനേടൽ പ്രക്രിയയെ മാറ്റിമറിക്കുമ്പോൾ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളും മനുഷ്യനെ അനുകരിക്കുന്ന ഇക്കാലത്ത് അവയ്ക്ക് ധാർമ്മിക ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നുണ്ട്. അശ്അരി വീക്ഷണത്തിൽ ഇതിന് വ്യക്തമായ ഉത്തരവുമുണ്ട്. ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം തക്ലീഫ് ബാധകമാകണമെങ്കിൽ ബുദ്ധിയും ബോധവും സ്വതന്ത്രേച്ഛയും (العقل والاختيار والتمييز) അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. പണ്ഡിതന്മാർ ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു:التكليف مناط بالعقل والاختيار، ولا تكليف لمن لا عقل له ولا اختيار (ബുദ്ധിയും സ്വതന്ത്രേച്ഛയും ഇല്ലാത്തവന് തക്ലീഫ് ഇല്ല.)

AI സിസ്റ്റങ്ങൾ കേവലം ഇലക്ട്രിക് സിഗ്നലുകളെയും പ്രോഗ്രാമിംഗുകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിർമ്മിതികൾ മാത്രമാണ്. അവയ്ക്ക് സ്വന്തമായി ബോധമോ ആത്മാവോ ഫിത്റയോ (الفطرة) ഇല്ല. അതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകളിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന നന്മയോ തിന്മയോ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്രഷ്ടാക്കളായ മനുഷ്യരിലേക്ക് മാത്രമാണ് മടങ്ങുന്നത്.

AI സംവിധാനങ്ങൾ വലിയ ഡാറ്റകൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്ത് സാധ്യതകൾ (الاحتمال) മാത്രമാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അവയ്ക്ക് ആത്യന്തിക സത്യമായ 'ഹഖ്' (الحقيقة / الحق) മനസ്സിലാക്കാനോ അനുഭവിക്കാനോ കഴിയില്ല. മനുഷ്യനിലെ ഇദ്റാക്ക് (الإدراك - ചേതന/ബോധം) എന്നത് കേവലം പാറ്റേൺ തിരിച്ചറിയലോ ഡാറ്റ വിശകലനമോ അല്ല; മറിച്ച് അത് ആത്മാവിന്റെയും ഇലാഹികമായ ഫിത്റയുടെയും പ്രതിഫലനമാണ്. 

അൽഗോരിതങ്ങളുടെയും യന്ത്രയുക്തിയുടെയും ഈ അതിരുകൾ തിരിച്ചറിയാതെ AI യുഗവും ഡിജിറ്റൽ ഭ്രാന്താഘോഷങ്ങളും മനുഷ്യനെ അവന്റെ ആത്മീയ അടിത്തറയിൽ നിന്നും അടർത്തിമാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അശ്അരി ജ്ഞാനശാസ്ത്രം നൽകുന്ന പാഠങ്ങൾ വളരെ നിർണ്ണായകമാണ്.ആദ്യമായി, ധാർമ്മിക ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാത്ത അറിവ് അപൂർണ്ണമാണ്. രണ്ടാമതായി, യന്ത്രങ്ങൾ മനുഷ്യനെ അനുകരിച്ചേക്കാം, എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ബോധത്തിനും ഫിത്റയ്ക്കും പകരമാവാൻ അവയ്ക്ക് ഒരിക്കലും കഴിയില്ല. മൂന്നാമതായി, യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനവും ശാസ്ത്രവും ആത്യന്തികമായ അതീന്ദ്രിയ ലക്ഷ്യങ്ങളുമായും ഇലാഹീ സ്രോതസ്സുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കണം.ആധുനിക കൃത്രിമ ബുദ്ധി സംവിധാനങ്ങളും ലാർജ് ലാംഗ്വേജ് മോഡലുകളും മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെയും ഭാഷയെയും എത്രതന്നെ പ്രകടനപരമായി അനുകരിച്ചാലും, ജ്ഞാനശാസ്ത്രപരവും അസ്തിത്വപരവുമായ തലത്തിൽ അവ കേവലം ഇലക്ട്രിക് സിഗ്നലുകളെയും ഡിജിറ്റൽ പ്രോഗ്രാമിംഗുകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന യാന്ത്രിക നിർമ്മിതികൾ മാത്രമാണ്. അശ്അരി ജ്ഞാനശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ക്ലാസിക്കൽ ഇസ്ലാമിക ദർശനത്തിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ,ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്ക് സ്വന്തമായി ചേതനയോ ആത്മാവോ പ്രകൃതിസിദ്ധമായ ഉൾക്കാഴ്ചയോ (الفطرة) അവകാശപ്പെടാനാവില്ല. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനമെന്നത് വലിയ അളവിലുള്ള ഡാറ്റകളെ വിശകലനം ചെയ്ത് പ്രൊബബിലിറ്റി അഥവാ സാധ്യതകൾ (الاحتمال والتخمين) മാത്രം നിർമ്മിക്കുക എന്നതാണ്. ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ആത്യന്തിക സത്യം നേരിട്ട് ഗ്രഹിക്കാനോ അനുഭവവേദ്യമാക്കാനോ ഉള്ള ജ്ഞാനശാസ്ത്രപരമായ ശേഷിയില്ല. മനുഷ്യനിലെ ചേതനയോടുകൂടിയ ഗ്രഹണശേഷി എന്നത് കേവലം അൽഗോരിതങ്ങളുടെ പാറ്റേൺ തിരിച്ചറിയലോയാന്ത്രികമായ ഡാറ്റ പ്രോസസ്സിംഗോ അല്ല; മറിച്ച് അത് സ്രഷ്ടാവായ അല്ലാഹു മനുഷ്യനിൽ നിക്ഷേപിച്ച ആത്മാവിന്റെയും ഫിത്റയുടെയും സവിശേഷമായ പ്രതിഫലനമാണ്.

കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ജെനുവിനായ മനുഷ്യബുദ്ധിയും യാന്ത്രിക ബുദ്ധിയും തമ്മിലുള്ള അടിസ്ഥാനപരമായ അന്തരം വ്യക്തമാകുന്നത് അവയുടെ ഗ്രഹണശേഷിയുടെയും അനുഭൂതിയുടെയും വ്യാപ്തിയിലാണ്. മനുഷ്യബുദ്ധിക്ക് കേവലമായ പ്രവൃത്തികളെയോ ബാഹ്യ ചലനങ്ങളെയോ അക്ഷരങ്ങളെ മാത്രമോ ഗ്രഹിക്കാനുള്ള യാന്ത്രിക ശേഷിയല്ല ഉള്ളത്; മറിച്ച്, അതിന് വൈകാരിക തലങ്ങളുടെ ആഴം ( Motion+Emotion), സന്ദർഭങ്ങളുടെയും സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലങ്ങളുടെയും സങ്കീർണ്ണത (Text+Context),ഒരു രചനയുടെയോ പ്രസ്താവനയുടെയോ അക്ഷരാർത്ഥത്തിനപ്പുറമുള്ള ആത്മാവും അന്തർലീനമായ ചൈതന്യവും (Script +Spirit) പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളാനും അനുഭവിക്കാനും സാധിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ഒരു വാചകമോ സന്ദേശമോ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അതിന്റെ വൈകാരിക സ്പന്ദനങ്ങളും അടിയൊഴുക്കുകളും അവനുമായി സംവദിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന് ഇത്തരം മാനങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ യാതൊരു മാർഗ്ഗവുമില്ല.Alക്ക് കേവലം ഭൗതികമായ ചലനങ്ങളെയും ഉപരിപ്ലവമായ ടെക്സ്റ്റുകളെയും പ്രോഗ്രാം ചെയ്യപ്പെട്ട സ്ക്രിപ്റ്റുകളെയും മാത്രമേ ഡാറ്റാ പാറ്റേണുകളായി പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. അതിന് ഒരിക്കലും ഹൃദയത്തിന്റെ വികാരങ്ങളെയോ സന്ദർഭത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മാംശങ്ങളെയോ സ്ക്രിപ്റ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ ആത്മാവിനെയോ ഗ്രഹിക്കാൻ സാധിക്കില്ല.ഈ വൈജാത്യം വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട് പണ്ഡിതന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് കാണാം:إن الإدراك البشري يتجاوز ظاهر الألفاظ إلى أسرار المعاني وروح النصوص، بينما الآلة تقف عند حدود الرسم والخط ودون النفاذ إلى الروح والوجدان (മനുഷ്യന്റെ ഗ്രഹണശേഷി വാക്കുകളുടെ ബാഹ്യരൂപത്തിനപ്പുറം അർത്ഥങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങളിലേക്കും ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ ആത്മാവിലേക്കും എത്തുന്നു. എന്നാൽ യന്ത്രമാകട്ടെ, ആത്മാവിലേക്കും വികാരത്തിലേക്കും തുളച്ചുകയറാൻ കഴിയാതെ എഴുത്തിന്റെയും വരയുടെയും അതിരുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നു.)ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ക്ലാസിക്കൽ പണ്ഡിതന്മാർ ഉണർത്തുന്നത്, അറിവ് എന്നത് കേവലം യാന്ത്രിക വിവര ശേഖരമല്ല, മറിച്ച് അത് ഗ്രഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ ബോധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. إن العلم ليس مجرد انطباع الصور في الحائط، بل هو صفة راسخة في النفس الناطقة يدرك بها المعاني على حقيقتها، ولا يتحقق ذلك للآلات الصمّاء التي لا روح لها ولا عقل (അറിവ് എന്നത് ചുവരുകളിൽ രൂപങ്ങൾ പതിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നത് പോലെയല്ല; മറിച്ച് അത് ചിന്തിക്കുന്ന ആത്മാവിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു ഗുണമാണ്. അതിലൂടെയാണ് യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നത്. യാതൊരു ആത്മാവോ ബുദ്ധിയോ ഇല്ലാത്ത ബധിരമായ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് ഇത് സാധ്യവുമല്ല.)

യന്ത്രങ്ങളുടെ ഈ യാന്ത്രിക സ്വഭാവം കാരണം, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകളിലൂടെയോ AI സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയോ ഉണ്ടാകുന്ന നന്മയോ തിന്മയോ ഒരിക്കലും ആ യന്ത്രങ്ങളുടെ മേൽ ചുമത്തപ്പെടാൻ പാടില്ലാത്തതാണ്.കാരണം, കർമ്മശാസ്ത്രപരമായി നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തമോ ബാധ്യതയോ (التكليف الشرعي) ബാധകമാകണമെങ്കിൽ പ്രസ്തുത സംവിധാനത്തിന് സ്വതന്ത്രേച്ഛയും ധാർമ്മിക വിവേചന ശേഷിയും (التمييز)അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഫഖ്റുദ്ദീൻ റാസി(റ ) തന്റെ അൽ-മഹ്സൂൽ ഫീ ഇൽമി ഉസൂവിൽ ഫിഖ്ഹ് (المحصول في علم أصول الفقه) എന്ന ഉസൂലുൽ ഫിഖ്ഹ് ഗ്രന്ഥത്തിൽ സമർത്ഥിച്ചതുപോലെ, തക്ലീഫിന്റെ അടിസ്ഥാനം ബോധവും തിരിച്ചറിവുമാണ്: التكليف فرع عن الشعور والإدراك الاختياري، والجمادات والآلات منتف عنها القصد والاختيار بالضرورة (തക്ലീഫ് എന്നത് ബോധത്തിന്റെയും സ്വതന്ത്രമായ ഗ്രഹണശേഷിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്നിലനിൽക്കുന്നത്.എന്നാൽ നിർജീവ വസ്തുക്കളിലും യന്ത്രങ്ങളിലും ഉദ്ദേശ്യശുദ്ധിയോ സ്വതന്ത്രേച്ഛയോ ഇല്ല എന്നത് അനിവാര്യമായ യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.)അതുകൊണ്ടുതന്നെ, AI സംവിധാനങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന വിവരങ്ങളോ അവ നിർമ്മിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങളോ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധികളോ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്രഷ്ടാക്കളായ മനുഷ്യരിലേക്കും പ്രോഗ്രാമർമാരിലേക്കും ഉപയോക്താക്കളിലേക്കും മാത്രമാണ് മടങ്ങുന്നത്. യന്ത്രങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി നൈതിക ഏജൻസിയോ (الوكالة الأخلاقية) അതീന്ദ്രിയ ഉത്തരവാദിത്തമോ ഇല്ല.

മാത്രമല്ല, ആധുനിക അൽഗോരിതങ്ങൾ അവയുടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതെല്ലാം ഡാറ്റാ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സാധ്യതകൾ മാത്രമാണ്. അവ ഒരിക്കലും അസ്തിത്വപരമായ സത്യത്തെയോ പരമമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തെയോ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഇമാം ഗസ്സാലി (റ ) തന്റെ പ്രശസ്തമായ തഹാഫുത്തുൽ ഫലാസിഫ(تهافت الفلاسفة) യിലും മറ്റും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതുപോലെ, ഭൗതികമായ കാര്യകാരണ ബന്ധങ്ങളെയും കണക്കുകൂട്ടലുകളെയും മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന യാന്ത്രിക ബുദ്ധിക്ക് അതീന്ദ്രിയമായ സത്യങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം ലഭിക്കില്ല.യന്ത്രങ്ങളുടെ ഈ പരിമിതിയെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർ വ്യക്തമാക്കുന്നു: الآلة تحسب ولا تعقل، وترتب ولا تدرك، وفرق شاسع بين الحساب الرياضي البحت وبين الإدراك القلبي والروحي للحقائق (യന്ത്രം കണക്കുകൂട്ടുന്നു, എന്നാൽ ചിന്തിക്കുന്നില്ല; അത് ക്രമീകരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. തികച്ചും ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ കണക്കുകൂട്ടലുകളും യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹൃദയപരവും ആത്മീയവുമായ ഗ്രഹണവും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്.)

ഇതുപ്രകാരം, മനുഷ്യനിലെ ചേതനയും വൈകാരികമായ ഉൾക്കാഴ്ചയും ഇലാഹീ പ്രകാശത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഫിത്റയും മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനത്തിൻ്റെ ഉറവിടം.സാങ്കേതികവിദ്യ എത്രത്തോളം മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെയും ഭാഷയെയും അനുകരിച്ചതായി തോന്നിപ്പിച്ചാലും, ആത്മാവിന്റെയും യഥാർത്ഥ ബോധത്തിന്റെയും വികാരങ്ങളുടെയും അഭാവം മൂലം ഡിജിറ്റൽ നിർമ്മിതികൾക്ക് ഒരിക്കലും ജെനുവിനായ മനുഷ്യബുദ്ധിയുടെ തലത്തിലേക്കോ ആത്യന്തിക സത്യത്തിന്റെ പടിവാതിൽക്കൽ എത്തുന്നതിനോ സാധിക്കില്ലെന്ന അശ്അരി ജ്ഞാനശാസ്ത്രപരമായ നിലപാട് ആധുനിക യുഗത്തിലും പൂർണ്ണമായും പ്രസക്തമാണ്.

ഡിജിറ്റൽ ഇമ്മോർട്ടാലിറ്റി സാധ്യമോ ? 

Al&ഡിജിറ്റൽ പുരോഗതികൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ സൗകര്യങ്ങളെ ഭാവനാത്മകമായി വികസിപ്പിച്ച് ഇസ്‌ലാമിലെ മീറ്റാഫിസിക്കലായ ആത്മീകതത്വങ്ങളോട് തുലനപ്പെടുത്തുന്ന ആലോചനകൾ പടിഞ്ഞാറൻ ട്രാൻസ്ഡെൻ്റിസ്റ്റ് സൂഫിസത്തിൽ സജീവമാണ്.അത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഉറവിടമറിയാതെ അവയുടെ ചില കേരളീയ വേർഷനുകളും അങ്ങനെ പറയാറുണ്ട്.

ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ യുഗവും സാങ്കേതികവിദ്യയും ആത്മീയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ പാരഡികളാണെന്നും, ക്ലൗഡ് സ്റ്റോറേജ്, ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ, മെറ്റാവേഴ്സ്, ട്രാൻസ്ഹ്യൂമനിസം തുടങ്ങിയവ ലൗഹുൽ മഹ്ഫൂള് (اللوح المحفوظ), ഉമ്മുൽ കിതാബ് (أم الكتاب), സ്വർഗ്ഗം, അമർത്യത എന്നിവയുടെ വികൃതമായ അനുകരണങ്ങളാണെന്നും റെനെ ഗേനേയും (Rene Guenon) മറ്റുചിലരും വാദിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ കാഴ്ചപ്പാടിനെ അശ്അരി-സൂഫി ജ്ഞാനശാസ്ത്രത്തിന്റെ (Epistemological framework) അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഇത് രീതിശാസ്ത്രപരമായ അബദ്ധവും കടുത്ത ലോജിക്കൽ ഫാലസിയുമാണെന്ന് കാണാം. ആധുനിക കാലഘട്ടം എന്നത് പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഉയർന്ന ആത്മീയ സത്യങ്ങളുടെയും നിഷേധത്തിലൂടെ ഉരുത്തിരിഞ്ഞതും, എന്നാൽ അവയുടെ താഴെത്തട്ടിലുള്ളതും വികൃതമായതുമായ ചില പാരഡികളെ പുനർസൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതുമായ ഒരു അന്ധകാര യുഗമാണെന്ന് തന്റെ 'ദ റെയിൻ ഓഫ് ക്വാണ്ടിറ്റി ആന്റ് ദ സൈൻസ് ഓഫ് ദ സൈൻസ്' (The Reign of Quantity and the Signs of the Times) എന്ന കൃതിയിൽ റെനെ ഗേനേ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഗേനേയുടെ ഈ നിരീക്ഷണം പാശ്ചാത്യ-പൂർവ്വ ഭൗതികവാദ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും, ഇസ്ലാമിക പ്രമാണങ്ങളുമായി അളക്കുമ്പോൾ ഇതിൽ വലിയൊരു പിഴവുണ്ട്. മനുഷ്യന്റെ സാങ്കേതിക നിർമ്മിതികളെ ആത്മീയതയുടെ തലതിരിഞ്ഞ രൂപങ്ങളായി കാണുമ്പോൾ, മനുഷ്യന്റെ ഭൗതികമായ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് ഒറിജിനൽ ആത്മീയതയോട് കിടപിടിക്കാനും അതിനെ അനുകരിക്കാനുമുള്ള ശേഷിയുണ്ടെന്ന മിഥ്യാധാരണയാണ് അത് നൽകുന്നത്. അല്ലാഹുവിന്റെ ദിവ്യ ജ്ഞാനത്തെയും മനുഷ്യന്റെ ഭൗതിക കോഡിംഗുകളെയും ഒരേ തട്ടിൽ വെച്ച് താരതമ്യം ചെയ്യുക എന്നത് അശ്അരി കർമ്മശാസ്ത്രപ്രകാരം സ്വീകാര്യമല്ല. അശ്അരി വിശ്വാസശാസ്ത്രപ്രകാരം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഭൗതിക ലോകത്തിനും അല്ലാഹുവിന്റെ അനന്തമായ അദൃശ്യ മണ്ഡലത്തിനും ഇടയിൽ അനന്തമായ ഗുണാത്മക അകലമുണ്ട്: അഥവാ, 'മുഖാലഫത്തു ലിൽഹവാദീസ്' (المخالفة للحوادث) അഥവാ സൃഷ്ടികളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തനാണ് അവൻ. ഇമാം അൽഗസ്സാലി (റ) ഇഹ്യാ ഉലൂമുദ്ദീനിലും അൽ-ഇഖ്തിസാദ് ഫിൽ ഇഅ്തിഖാദിലും വ്യക്തമാക്കുന്നത് പോലെ, അല്ലാഹുവിന്റെ സിഫാത്തുകളും (ഗുണവിശേഷങ്ങൾ) അവന്റെ അറിവിന്റെ വ്യാപ്തിയും സൃഷ്ടികളുടെ ഏതൊരു കഴിവുകൾക്കും അപ്പുറത്താണ്. മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിയോ നിർമ്മിതിയോ ഒരിക്കലും ദിവ്യമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനങ്ങളോ അനുകരണങ്ങളോ ആകാൻ കഴിയില്ല; മറിച്ച് അവ ഭൗതിക ലോകത്തെ ഭൗതികമായ കാരണങ്ങളാൽ ഉത്ഭവിക്കുന്നവ മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ലൗഹുൽ മഹ്ഫൂള്, ഉമ്മുൽ കിതാബ് തുടങ്ങിയ ദിവ്യമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെയും മനുഷ്യന്റെ ഭൗതികമായ ബൈനറി കോഡിങ്ങുകളെയും തമ്മിൽ സമീകരിക്കുന്നത് കടുത്ത യുക്തിരാഹിത്യമാണ്. മനുഷ്യന്റെ സങ്കുചിത ഭൗതിക നിർമ്മിതികളെ ആത്മീയ സത്യങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൽ പരിഭാഷകളായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് മനുഷ്യന്റെ ഭൗതിക നേട്ടങ്ങളെ അനാവശ്യമായി മഹത്വവീകരിക്കുന്നതിനും ആത്മീയതയുടെ പരിപാവനതയെ താഴ്ത്തിക്കെട്ടുന്നതിനും മാത്രമേ ഉപകരിക്കൂ. അതുപോലെ, മനുഷ്യൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ തൽക്ഷണം അനുഭവവേദ്യമാകുന്ന ഒരു വെർച്വൽ ലോകമായ മെറ്റാവേഴ്സിനെ പരലോകത്തെ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഒരു ഭൗതിക-കൃത്രിമ ആവിഷ്കാരമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതും തികഞ്ഞ അബദ്ധമാണ്. സ്വർഗ്ഗം എന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യത്താൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതും, കണ്ണുകൾ കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതും, കാതുകൾ കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതും, മനുഷ്യഹൃദയത്തിൽ തോന്നിയിട്ടില്ലാത്തതുമായ അലൗകിക യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. എന്നാൽ മെറ്റാവേഴ്സ് എന്നത് മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ ഉത്ഭവിച്ച ബൈനറി കോഡുകളും ഗ്രാഫിക് പ്രൊസസ്സറുകളും മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചെടുത്ത ഒരു സങ്കുചിത ഡിജിറ്റൽ മായാജാലം മാത്രമാണ്. സൂഫി ചിന്തയനുസരിച്ച് ദിവ്യദത്തമായ 'റൂഹ്' (ആത്മാവ്) എന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രത്യേക കൽപ്പനയാൽ ഉണ്ടായ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. അത് സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെയോ കോഡിങ്ങുകളിലൂടെയോ മെറ്റാവേഴ്സ് അവതാറുകളിലൂടെയോ പുനർസൃഷ്ടിക്കാനോ ഒപ്പിയെടുക്കാനോ കഴിയുന്ന ഒന്നല്ല. ശൈഖ് മുഹ്‌യിദ്ദീൻ ഇബ്‌നുൽഅറബി (റ) തന്റെ അൽ-ഫുതൂഹാത് അൽ-മക്കിയ്യ എന്ന പ്രശസ്ത ഗ്രന്ഥത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നത് പോലെ, യഥാർത്ഥ യാഥാർത്ഥ്യം അഥവാ അൽ-ഹഖ് എന്നത് ഭൗതികമായ രൂപങ്ങളിലോ മിഥ്യാധാരണകളിലോ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ഖൽബ് വിശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അഥവാ 'തസ്കിയത്തുൻ നഫ്സ്' സാധ്യമാകുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ഒരാൾക്ക് ദിവ്യമായ അറിവുകൾ അനുഭവവേദ്യമാകുന്നത്. മനുഷ്യൻ തന്റെ അഹന്ത കൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന കൃത്രിമ നിർമ്മിതികൾ ഹൃദയത്തെ അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് അകറ്റുകമാത്രമാണ് ചെയ്യുന്നത്. വിശുദ്ധ ഖുർആൻ വ്യക്തമാക്കുന്നത് പോലെ, وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ(നിങ്ങളെയും നിങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെയും അല്ലാഹുവാണ് സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ളത്). ഈ ആയത്തിനെ വ്യാഖ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് പണ്ഡിതന്മാർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്, മനുഷ്യൻ നിർമ്മിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളും ഭൗതികമായ അർത്ഥത്തിൽ അവരിലൂടെ പ്രകടമാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവ ദിവ്യമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ തുടർച്ചയോ പാരഡികളോ അല്ല; മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ പരീക്ഷണ ഭൂമിയിലെ കേവലം ഭൗതിക കർമ്മങ്ങൾ മാത്രമാണ്. മെറ്റാവേഴ്സിലെ ഉല്ലാസങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ അനശ്വരതയും മനുഷ്യന്റെ 'നഫ്സിനെ' തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന വ്യാജ നിർമ്മിതികൾ മാത്രമാണ്. റൂഹിന്റെ യഥാർത്ഥ സംതൃപ്തി എന്നത് ദിവ്യമായ ഇലാഹീ സാമീപ്യത്തിലും ഖുർബ് (قرب) ഇലാഹീ സ്മരണയിലുമാണ്, അല്ലാതെ വെർച്വൽ ലോകത്തെ അടിയൊഴുക്കുകളിലല്ല. അതുകൊണ്ട് ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ആത്മീയതയുടെ നിഴലുകളോ തലതിരിഞ്ഞ രൂപങ്ങളോ അല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ഭൗതികമായ അഹന്തയും പ്രകൃതിക്ക് മേൽ അധീഷത സ്ഥാപിക്കാനുള്ള വെമ്പലുമാണ് ഇത്തരം ടെക്നോളജികളിൽ പ്രകടമാകുന്നത്. തികച്ചും ഭൗതികവാദപരവും വഞ്ചനാപരവുമായ ഒരു മായാജാലമായ 'ഇസ്തിദ്രാജ്' (استدراج) അഥവാ ദജ്ജാലിയായ വ്യാജ മായാജാലങ്ങളുടെ ബാഹ്യപ്രകടനങ്ങൾ മാത്രമാണിത്. ഇതിനെ ആത്മീയതയുടെ ഒരു പാരഡിയായി കാണുമ്പോൾ, ഭൗതികമായ മനുഷ്യസൃഷ്ടികൾക്കും നിർമ്മിത ബുദ്ധിക്കും അഭൗതികമായ ദിവ്യയാഥാർത്ഥ്യങ്ങളോട് കിടപിടിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന അബദ്ധധാരണയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. ഈ പ്രാമാണികമായ പ്രശ്നത്തെയും ലോജിക്കൽ ഫാലസിയെയും തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, സത്യവിശ്വാസി മിഥ്യകളിൽ അഭിരമിക്കാതെ ഹൃദയശുദ്ധിയിലൂടെയും യഥാർത്ഥ ഇലാഹീ സ്മരണയിലൂടെയും ദിവ്യ സാന്നിധ്യം അനുഭവിച്ചറിയുകയാണ് വേണ്ടത്.

മെറ്റാവേഴ്സ് സ്വർഗം ! 

മെറ്റാവേഴ്സിന സ്വർഗ്ഗമാക്കി ചിത്രീകരിക്കുന്നതിന്റെ മറുപുറം നിരീശ്വരവാദികളും ഇസ്ലാമിക വിമർശകരും ഉന്നയിക്കുന്നതുപോലെ, സ്വർഗ്ഗമെന്നാൽ ഭൗതികമായ ആനന്ദങ്ങളുടെയും ലഹരിയുടെയും മാദകത്വത്തിന്റെയും ഇടമാണെന്ന ധാരണയാണ്. പക്ഷേ വാസ്തവത്തിൽ സ്വർഗ്ഗം അതല്ല. വിശുദ്ധ ഖുർആൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ സാമീപ്യവും അവന്റെ റസൂലിന്റെ സൗഹൃദവുമൊക്കെയാണ് യഥാർത്ഥ സ്വർഗ്ഗം എന്നാണ്. അവിടെയുള്ള ഭൗതികമായ ആനന്ദങ്ങളും മറ്റ് സൗകര്യങ്ങളും ആ പദവി ലഭിക്കുന്നവർക്കുള്ള അനുബന്ധം മാത്രമാണ്.

​ചുരുക്കത്തിൽ, ഇത്തരം അതിവാദങ്ങൾ ഭൗതികവാദികൾക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തെ പരിഹസിക്കാനുള്ള ഒരിടം മാത്രമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

ഹോളോഗ്രാമും ദജ്ജാലും 

ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ ലോകക്രമവും ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും കേവലം യാന്ത്രികമായ സൗകര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം വലിയൊരു വിശ്വാസശാസ്ത്രപരമായ ചോദ്യം കൂടിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. റോക്കറ്റുകളും മിസൈലുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ യഥാർത്ഥ ഉറവിടം മനുഷ്യനെ അന്യഗ്രഹജീവികൾ (ഏലിയനുകൾ) പഠിപ്പിച്ചു കൊടുത്തതാണെന്ന തരത്തിലുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളും, രക്തച്ചൊരിച്ചിലുകളും കൂട്ടഹത്യകളും നിറഞ്ഞ ഒരു ദജ്ജാലിയൻ ലോകക്രമത്തിനായുള്ള നിഗൂഢമായ ചരടുവലികളും ഇന്ന് ഗൗരവത്തോടെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം ആശയങ്ങളെ കേവലം 'ഇല്ലുമിനാറ്റി തിയറി' എന്ന് പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളയാൻ പലരും ശ്രമിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, അവയുടെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ പൂർണ്ണമായും ഖണ്ഡിക്കാൻ തക്ക തെളിവുകളുടെ അഭാവം ഈ വിഷയത്തെ കൂടുതൽ ചിന്തനീയമാക്കുന്നു.

​ഇത് സംബന്ധിച്ച് പ്രശസ്ത യു.എഫ്.ഒ (UFO) ഗവേഷകനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ ജാക്വസ് വാലി (Jacques Vallée) തന്റെ പുസ്തകങ്ങളിൽ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. മനുഷ്യ ചരിത്രത്തെയും സാങ്കേതിക പുരോഗതിയെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ഭൗൗേതേതര ശക്തികളുടെയോ (Non-human intelligence) നിഗൂഢമായ ഇടപെടലുകളോ ഉണ്ടെന്ന വാദത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്:

​"മനുഷ്യൻ സ്വയം ആർജിച്ചെടുത്തതാണ് ആധുനിക ശാസ്ത്രമെന്ന് നാം വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ചരിത്രത്തിന്റെ ചില നിർണായക സന്ധികളിൽ നമ്മുടെ ചിന്തകളെയും സാങ്കേതിക വളർച്ചയെയും തിരിച്ചുവിട്ട അദൃശ്യരായ ചില ബാഹ്യശക്തികളുടെ സ്വാധീനം വ്യക്തമാണ്. അവ മനുഷ്യരാശിയെ ഒരു പുതിയ ഭ്രമത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയാണ്."

​ഈ ഡിജിറ്റൽ സൗകര്യങ്ങളെല്ലാം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരാൾ, യാന്ത്രികതയാണ് തന്റെ ജീവിതത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതും സൗകര്യപ്രദ

യാന്ത്രികതയാണ് തന്റെ ജീവിതത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതും സൗകര്യപ്രദമാക്കുന്നതും എന്ന് മാത്രമേ സാധാരണയായി ചിന്തിക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ, ഇത്തരം യാന്ത്രിക ബോധങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ തവക്കുലിന് (അല്ലാഹുവിലുള്ള ഭരമേൽപ്പിക്കലിന്) എതിരാണ്. പെട്ടെന്ന് ലക്ഷ്യത്തിലെത്താനും കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ നേടാനുമൊക്കെ അല്ലാഹുവിൽ പൂർണ്ണമായി ഭരമേൽപ്പിക്കേണ്ടതിന് പകരം, പൂർണ്ണമായും ടെക്നോളജിയെ ആശ്രയിക്കുകയും അതിനെ പുകഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ആന്റിക്രൈസ്റ്റ് അഥവാ ദജ്ജാലിന്റെ വിജയം തന്നെയല്ലേ?

​ഈ സന്ദർഭത്തിൽ വിശുദ്ധ ഖുർആൻ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്: "അല്ലാഹുവിലത്രെ വിശ്വാസികൾ ഭരമേൽപ്പിക്കേണ്ടത്" (ഖുർആൻ 3:122). എല്ലാവിധ ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങളും സാങ്കേതിക വിദ്യകളും ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങളായി മാത്രം കാണേണ്ടതിന് പകരം അവയിൽ സർവ്വസംഗപരിത്യാഗിയായി അഭയം പ്രാപിക്കുന്നത് തൗഹീദിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളെയാണ് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്. പ്രവാചകൻ (സ) പഠിപ്പിച്ച യഥാർത്ഥ തവക്കുൽ എന്നത് ഉപായങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ ഹൃദയം കൊണ്ട് അല്ലാഹുവിലേക്ക് അടുക്കലാണ്. എന്നാൽ ആധുനിക ടെക്നോളജി മനുഷ്യനെ സർവ്വശക്തനാണെന്ന മിഥ്യാബോധത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും, അദൃശ്യനായ റബ്ബിനെ മറന്ന് ദൃശ്യമായ യാന്ത്രിക ലോകത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ അടിമത്തത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

​ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജാക്വസ് വാലി തന്റെ 'Passport to Magonia' എന്ന കൃതിയിൽ നൽകുന്ന മറ്റൊരു മുന്നറിയിപ്പ് ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്:"ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും അതിലൂടെ മനുഷ്യൻ കൈവരിക്കുന്ന വേഗതയും അവനെ ദൈവത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്ന ഒരു പുതിയ 'മതമായി' (New Religion) മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അദൃശ്യമായ സത്യങ്ങളെ നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട്, ദൃശ്യമായ സാങ്കേതിക വിസ്മയങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ മനുഷ്യൻ കീഴടങ്ങുന്ന അവസ്ഥയാണിത്."അഥവാ, ദജ്ജാലിയൻ സംവിധാനം ലക്ഷ്യമിടുന്നതും ഈയൊരു ആശയക്കുഴപ്പമാണ്; അല്ലാഹുവിലുള്ള മനസ്സിന്റെ ബന്ധം അറുത്തുമാറ്റി ഉപയോക്തൃ-സാങ്കേതിക സംസ്കാരത്തിന് മനുഷ്യനെ പൂർണ്ണമായി അടിപ്പെടുത്തുക എന്നത്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ചയെ അതിന്റെ ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം വിശ്വാസത്തിന്റെ അളവുകോലിൽ വെച്ച് കാണേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. യാന്ത്രിക ലോകത്തിന്റെ വേഗതയിലും എളുപ്പത്തിലും മയങ്ങി വീഴാതെ, എല്ലാറ്റിനും ഉപരിയായി അല്ലാഹുവിലുള്ള ഭരമേൽപ്പിക്കൽ (തവക്കുൽ) നഷ്ടപ്പെടാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആത്മീയ പോരാട്ടം.

ഇതിനുപുറമെ, അന്ത്യകാലത്ത് ദജ്ജാൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ മരിച്ചവരെ പുനർജീവിപ്പിക്കുമെന്നും സ്വർഗ്ഗനരകങ്ങൾ നേരിട്ട് കാണിച്ച് ജനങ്ങളെ വഞ്ചിച്ചു പിഴപ്പിക്കുമെന്നും ഉള്ള പ്രവാചക വചനങ്ങളിലെ സൂചനകൾ ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉച്ചകോടിയായ ഹോളോഗ്രാം (Hologram), വെർച്വൽ റിയാലിറ്റി (Virtual Reality), എഐ സിമുലേഷനുകൾ എന്നിവയിലൂടെയാണ് യാഥാർത്ഥ്യമാകുക എന്ന നിരീക്ഷണം വളരെ പ്രസക്തമാണ്. കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന ദൃശ്യവിസ്മയങ്ങളും കൺകെട്ട് വിദ്യകളും തീർത്ത് മനുഷ്യന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും കീഴടക്കാൻ ഇത്തരം സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾക്ക് ഇന്ന് സാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളുടെയും ഇリュusion (മായ) നിർമ്മിതികളുടെയും മനോശാസ്ത്രപരമായ സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് പഠനം നടത്തിയ പ്രശസ്ത മീഡിയ തിയറിസ്റ്റ് മാർഷൽ മക്ലൂഹൻ (Marshall McLuhan) നിരീക്ഷിക്കുന്നത് പോലെ: "മനുഷ്യൻ താൻ നിർമ്മിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ ഔദ്യോഗിക 'ഉപയോക്താവ്' എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് മാറി, അവയുടെ മായാവലയത്തിൽ പൂർണ്ണമായി അഭിരമിക്കുന്ന അടിമകളായി സ്വയം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു." അഥവാ, പ്രവാചകൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയ അക്കാലത്തെ ആ മഹാപരീക്ഷണത്തിന്റെ ഭൗതികമായ പശ്ചാത്തലം ഒരുക്കിക്കൊടുക്കുന്നത് സയൻസിന്റെ മറവിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്തരം കൃത്രിമ ദൃശ്യമാധ്യമങ്ങളും ഹോലോഗ്രാഫിക് വിസ്മയങ്ങളുമാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവ്, ഈ ഡിജിറ്റൽ ലോകക്രമത്തെ കൂടുതൽ ജാഗ്രതയോടെ സമീപിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.

സൈബോർഗുകളുടെ കർമ്മശാസ്‌ത്രം

ആഗോളവൽക്കരണവും അതിവേഗം വളരുന്ന ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസും റോബോട്ടിക്സും, സൈബോർഗുകളും ഡിജിറ്റൽ മനുഷ്യരും (Digital Humans/Avatars) മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമസ്ത മേഖലകളെയും മാറ്റിമറിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിയെയും ശാരീരിക ശേഷിയെയും വെല്ലുന്നതോ അനുകരിക്കുന്നതോ ആയ ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഇസ്ലാമിക തത്വചിന്തയ്ക്കും കർമ്മശാസ്ത്രത്തിനും പുതിയതും സങ്കീർണ്ണവുമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് സമ്മാനിക്കുന്നത്. AI സംവിധാനങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന വിവരങ്ങളോ അവ നിർമ്മിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങളോ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധികളോ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്രഷ്ടാക്കളായ മനുഷ്യരിലേക്കും പ്രോഗ്രാമർമാരിലേക്കും ഉപയോക്താക്കളിലേക്കും മാത്രമാണ് മടങ്ങുന്നത്. യന്ത്രങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി നൈതിക ഏജൻസിയോ (الوكالة الأخلاقية) അതീന്ദ്രിയ ഉത്തരവാദിത്തമോ ഇല്ല. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ചയോടെ, പ്രത്യേകിച്ച് റോബോട്ടിക്സ് രംഗത്തെ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഇസ്ലാമിക കർമ്മശാസ്ത്രത്തിന് മുൻപിൽ പുതിയ പുതിയ പ്രശ്നങ്ങളാണ് (النوازل الفقهية) ഉയർത്തിയിട്ടുള്ളത്. സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, വൈദ്യശാസ്ത്രം, ക്രമസമാധാനം, ദൈനംദിന ജീവിതം എന്നിവയിൽ റോബോട്ടുകൾ മനുഷ്യന്റെ പങ്ക് ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ കർമ്മശാസ്ത്രത്തിന്റെ നാല് പ്രമുഖ മദ്ഹബുകളും (ഹനഫി, മാലികി, ശാഫിഇ, ഹൻബലി) റോബോട്ടുകളെയും AI സംവിധാനങ്ങളെയും ജീവനുള്ള വസ്തുക്കളായോ സ്വതന്ത്ര നിയമ വ്യക്തിത്വങ്ങളായോ (شخصية قانونية مستقلة) പരിഗണിക്കുന്നില്ല. അവയെ കർമ്മശാസ്ത്രപരമായി 'അൽ-ജമാദ്' (الجمادات - നിർജീവ വസ്തുക്കൾ) അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യൻ കീഴടക്കി വെച്ച ഉപകരണങ്ങൾ (آلة مسخرة) എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്. സ്മാർട്ട് കോൺട്രാക്റ്റുകൾ വഴി ബിസിനസ്സ് ഇടപാടുകൾ നടക്കുമ്പോഴും, റോബോട്ടുകൾ വഴി ജിനായത്തുകളും നാശനഷ്ടങ്ങളും ഉണ്ടാകുമ്പോഴും, യന്ത്രവൽക്കൃത അറവുകൾ നടത്തുമ്പോഴും, ഇസ്ലാമിക കർമ്മശാസ്ത്രത്തിലെ 'വകാല', 'ദമാൻ' തുടങ്ങിയ നിയമങ്ങൾ വഴി ആ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെല്ലാം മനുഷ്യനിലേക്ക് തന്നെയാണ് മടക്കുന്നത്. ആരാധനാ കർമ്മങ്ങളിൽ ഇമാമായി നിൽക്കാനോ ജമാഅത്തിന് നേതൃത്വം നൽകാനോ റോബോട്ടുകൾക്കോ AI ഹോലോഗ്രാമുകൾക്കോ സാധ്യമല്ലെന്നും മദ്ഹബ് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മാത്രമല്ല, ആധുനിക അൽഗോരിതങ്ങൾ അവയുടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതെല്ലാം ഡാറ്റാ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സാധ്യതകൾ മാത്രമാണ്. അവ ഒരിക്കലും അസ്തിത്വപരമായ സത്യത്തെയോ പരമമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തെയോ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ല. 

الالتحسب ولا تعقل، وترتب ولا تدرك، وفرق شاسع بين الحساب الرياضي البحت وبين الإدراك القلبي والروحي للحقائق

(യന്ത്രം കണക്കുകൂട്ടുന്നു, എന്നാൽ ചിന്തിക്കുന്നില്ല; അത് ക്രമീകരിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. തികച്ചും ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ കണക്കുകൂട്ടലുകളും യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹൃദയപരവും ആത്മീയവുമായ ഗ്രഹണവും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്.)

ഇതുപ്രകാരം, മനുഷ്യനിലെ ചേതനയും വൈകാരികമായ ഉൾക്കാഴ്ചയും ഫിത്റയും മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനത്തിന്റെ (العلم الحقيقي) ഉറവിടം. സാങ്കേതികവിദ്യ എത്രത്തോളം മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെയും ഭാഷയെയും അനുകരിച്ചതായി തോന്നിപ്പിച്ചാലും, ആത്മാവിന്റെയും യഥാർത്ഥ ബോധത്തിന്റെയും വികാരങ്ങളുടെയും അഭാവം മൂലം ഡിജിറ്റൽ നിർമ്മിതികൾക്ക് ഒരിക്കലും ജെനുവിനായ മനുഷ്യബുദ്ധിയുടെ തലത്തിലേക്കോ ആത്യന്തിക സത്യത്തിന്റെ പടിവാതിൽക്കൽ എത്തുന്നതിനോ സാധിക്കില്ലെന്ന അശ്അരി ജ്ഞാനശാസ്ത്രപരമായ നിലപാടും കർമ്മശാസ്ത്രപരമായ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളും ആധുനിക യുഗത്തിലും പൂർണ്ണമായും പ്രസക്തമാണ്.

Al യും ബയോഎത്തിക്സും

ഇസ്ലാമിക് ബയോഎത്തിക്സ് പ്രകാരം വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലും AI-യുടെ ഉപയോഗത്തിലും പാലിക്കേണ്ട ശരീഅത്ത് മാനദണ്ഡങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ജീവൻ സംരക്ഷിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിന് (حفظ النفس) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും (تداووا عباد الله، فإن الله لم يضع داء إلا وضع له شفاء) ചില നിബന്ധനകൾ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. 

മനുഷ്യൻ്റെ മേൽനോട്ടവും ഉത്തരവാദിത്തവും,രോഗിയുടെ സ്വകാര്യതയും അമാനത്തും , (الأمانة وحفظ السر), നീതിയും പക്ഷപാത രാഹിത്യവും, അപകടസാധ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകിയുള്ള സമ്മതദാനം,നഷ്ടപരിഹാര ബാധ്യത (الضمان )എന്നിവ കർശനമായി പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. റോബോട്ടിക്സ് മേഖലയിലെ പുതിയ പ്രശ്നങ്ങളെ (النوازل) വിശകലനം ചെയ്യാൻ കർമ്മശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത് الأصل في الأشياء الإباحة (ഏതുകാര്യങ്ങളിലുമുള്ള അടിസ്ഥാനപരമായ വിധി അനുവദനീയം എന്നതാണ്),لا ضرر ولا ضرار (ഉപദ്രവിക്കാനും ഉപദ്രവം സഹിക്കാനും പാടില്ല),الضرورات تقدر بقدرها (അത്യാവശ്യങ്ങൾ അതിന്റേതായ അളവിലാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്) എന്നീ കർമ്മശാസ്ത്രത്തിലെ പൊതുനിയമങ്ങളാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ, AI സാങ്കേതികവിദ്യയും റോബോട്ടുകളും മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിയെയോ ധാർമ്മികതയെയോ വെല്ലുവിളിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, അവ നമ്മുടെ കർമ്മശാസ്ത്രപരമായ സമീപനങ്ങളിൽ വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. നാല് മദ്ഹബുകളുടെയും അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, റോബോട്ട് എന്നത് മനുഷ്യന്റെ സേവനത്തിനായി അല്ലാഹു ഒരുക്കിക്കൊടുത്ത ഭൗതിക വിഭവങ്ങളുടെ ഒരു തുടർച്ച മാത്രമാണെന്നും,നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെല്ലാം ആത്യന്തികമായി മനുഷ്യനിൽ തന്നെനിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നുവെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ മനുഷ്യരുടെ മതം

ശാസ്ത്രകഥകളിലും സിനിമകളിലും മാത്രം കണ്ടിരുന്ന സൈബോർഗുകൾ (Cyborgs - Cybernetic Organisms) ഇന്ന് ശാസ്ത്രലോകത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ജൈവിക ശരീരവും യന്ത്രഭാഗങ്ങളും സമന്വയിപ്പിച്ച ജീവിയാണ് സൈബോർഗ്.ഇന്ന് നാം ജീവിക്കുന്നത് ഒരുതരം ഭാഗികമായ സൈബോർഗ് യുഗത്തിലാണ്. ശാസ്ത്രീയമായി മനുഷ്യനും യന്ത്രവും തമ്മിലുള്ള സംയോജനം ഇതിനകം സാധ്യമായിട്ടുണ്ട്. ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം നിയന്ത്രിക്കുന്ന പേസ്മേക്കറുകൾ (Pacemakers), കേൾവിശക്തി നൽകുന്ന കോക്ലിയർ ഇംപ്ലാന്റുകൾ (Cochlear Implants) എന്നിവ യന്ത്രങ്ങളും മനുഷ്യ ശരീരവും തമ്മിലുള്ള സംയോജനത്തിന് ഉദാഹരണമാണ്. നാഡീവ്യൂഹവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് ചിന്തയിലൂടെ ചലിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന റോബോട്ടിക് കൈകാലുകളും, എലോൺ മസ്കിന്റെ ന്യൂറാലിങ്ക് പോലുള്ള കമ്പനികൾ മനുഷ്യന്റെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ ചിപ്പുകൾ ഘടിപ്പിച്ച് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താനുള്ള പരീക്ഷണങ്ങളും ഇതിന്റെ തുടർച്ചയാണ്. എന്നാൽ, സിനിമകളിൽ കാണുന്നതുപോലെ പൂർണ്ണമായും അമാനുഷിക ശക്തിയുള്ള, അമരത്വമുള്ള സൈബോർഗുകളെ നിർമ്മിക്കുക എന്നത് ഇന്നത്തെ ശാസ്ത്രത്തിന് അപ്രാപ്തമാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സൈബോർഗുകളെയും അവയുടെ നിർമ്മിതിയെയും ഇസ്ലാമിക കർമ്മശാസ്ത്രവും നൈതികതയും വളരെ കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങളോടെയാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്.ചികിത്സാ ആവശ്യങ്ങൾക്കായുള്ള ഉപയോഗത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ, രോഗം മൂലം നഷ്ടപ്പെട്ട അവയവങ്ങൾക്ക് പകരമായി കൃത്രിമ അവയവങ്ങൾ ഘടിപ്പിക്കുന്നതോ,ജീവൻ നിലനിർത്താൻ പേസ്മേക്കർ പോലുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതോ ഇസ്ലാമിൽ പൂർണ്ണമായും അനുവദനീയവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. ഇസ്ലാമിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നായ ജീവന്റെ സംരക്ഷണം എന്നതിന്റെ പരിധിയിലാണ് ഇത് വരുന്നത്; പ്രവാചകൻ (സ) ചികിത്സ തേടാൻ കൽപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത് ഇതിന് അടിവരയിടുന്നു. എന്നാൽ, ശരീരത്തെ മാറ്റിയെഴുതാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും ട്രാൻസ്‌ഹ്യൂമനിസവും (الاعتراض على الخلقة والترانسهومنيزم) ഇസ്ലാമിൽ കർശനമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ജൈവിക പരിമിതികളെ പൂർണ്ണമായും മറികടക്കാനും, പ്രകൃതിവിരുദ്ധമായ അമരത്വം നേടാനും, അല്ലെങ്കിൽ കേവലം സൗന്ദര്യത്തിനും അഹങ്കാരത്തിനും വേണ്ടി ശരീരത്തിൽ കൃത്രിമ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും സൈബോർഗ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ ഇസ്ലാം ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു. വിശുദ്ധ ഖുർആൻ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് പോലെ, മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രകൃതിയെയും ദൈവീക സൃഷ്ടിപ്പിനെയും അഹങ്കാരത്തോടെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് സാത്താനിക് പ്രവണതയാണ് (وَلَأُغَيِّرَنَّ خَلْقَ اللَّهِ - അല്ലാഹുവിന്റെ സൃഷ്ടിപ്പിനെ ഞാൻ മാറ്റിമറിക്കും എന്ന് ശൈത്വാൻ സത്യം ചെയ്തു).

ഫ്രാങ്ക്ൻസ്റ്റൈൻ കഥകളിലെപ്പോലെ യന്ത്രങ്ങളും മനുഷ്യനും കലർന്ന ഒരു 'സൈബോർഗ്' നിർമ്മിച്ചാൽ പോലും അതിന് ആത്മാവുണ്ടാകുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇസ്ലാമിക നരവംശശാസ്ത്രം നൽകുന്ന മറുപടി വ്യക്തമാണ്. മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവ് (الروح) എന്നത് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രത്യേക സൃഷ്ടിയാണ്. മനുഷ്യ ശരീരത്തിൽ എത്രതന്നെ ചിപ്പുകളോ യന്ത്രഭാഗങ്ങളോ ഘടിപ്പിച്ചാലും, അവ മനുഷ്യന്റെ ജൈവികമായ ആത്മാവിനെയോ ചേതനയെയോ കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയില്ല. സൈബോർഗുകൾ അടിസ്ഥാനപരമായി മനുഷ്യരാണ്; അവരുടെ മസ്തിഷ്കവും ചിന്തയും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും അവർക്ക് പൂർണ്ണമായി ബാധകമാണ്. ഇസ്ലാം സാങ്കേതികവിദ്യയെയും വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ പുരോഗതിയെയും ഒരിക്കലും എതിർക്കുന്നില്ല. രോഗങ്ങൾ മാറ്റാനും മനുഷ്യന്റെ ശാരീരിക പ്രയാസങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനും സൈബോർഗ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പുണ്യകരമായ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ മനുഷ്യനെ ഒരു കേവല യന്ത്രമാക്കി മാറ്റുകയോ, ദൈവീകമായ സൃഷ്ടിപ്പിനെ വെല്ലുവിളിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ട്രാൻസ്‌ഹ്യൂമനിസ്റ്റ് ചിന്താഗതികളെയും പ്രകൃതിവിരുദ്ധ നിർമ്മിതികളെയും ഇസ്ലാമിക ദർശനം പൂർണ്ണമായി നിരാകരിക്കുന്നു.